De luizenmoeder laat zien waar we allemaal last van hebben.

Eenzijdig en experimenteel: dat is hoe we over seks praten. Is dat waar de seksuele vrijheid ons heeft gebracht? De luizenmoeder liet zondagavond goed zien waar we in Nederland massaal last van hebben. We zijn zo bang voor betutteling, dat die ons meer in haar greep heeft dan we zelf willen geloven. 

Twee zevenjarige meisjes hadden, zo begon de uitzending, bloot op elkaar gelegen. De ene had er bij de andere meerdere keren op aangedrongen. Maar toen juf Ank er de meisjes (terwijl ze naast elkaar bij haar stonden) naar vroeg, antwoorden ze dat ze het leuk hadden gehad. ‘Hartstikke goed, ga maar weer verder met je weekopdracht’, antwoordt de juf. Later legt ze aan de ouders uit dat het leeftijdsadequaat gedrag is: helemaal goed dus.

Met 3,2 miljoen kijkers werd De Luizenmoeder ook zondagavond weer goed bekeken. Toch was deze aflevering anders dan de andere afleveringen. De aflevering was volledig gewijd aan het thema ‘de Week van de Lentekriebels’. Een themaweek die (toevallig?) over een paar weken weer door menige basisschool wordt georganiseerd. Al jaren wordt de themaweek ook naar voren gebracht in het NOS-journaal en al jaren promoot de GGD deze themaweek bij scholen. Zij biedt daarbij het lespakket van de Rutgers Stichting aan. Keuze is er voor de scholen nauwelijks.

Als eerste vraag ik me af wat de regels van de Reclame Code Commissie zijn. Zouden er colaflesjes van een bepaald merk in beeld mogen komen? Of zou de taal- of rekenmethode van een bepaalde uitgeverij zo specifiek onder de aandacht mogen worden gebracht? Toch gaat hier de hele aflevering over deze themaweek en wordt ook het lespakket en de Rutgers stichting genoemd.

Daarnaast wordt er hier een cynisch beeld geschetst van de bezorgde moeder. Neergezet als ‘de boze moeder’ wordt haar terechte bezorgdheid eenzijdig en simplistisch in beeld gebracht. Ik sprak de afgelopen jaren regelmatig bezorgde ouders, leerkrachten en anderen die een ‘dubbel gevoel’ hadden bij de toon en taal van de informatie, filmpjes en opdrachten uit de betreffende lesmethode waarmee gewerkt moet worden. Maar ruimte voor die twijfel is er niet. Het is toch winst dat we in Nederland zo open over seks praten? Bezwaren worden al snel weggezet in de hoek van preuts, conservatief of bekrompen. ‘Het is verplicht, dit is hoe we het doen en dit is goed’, is de boodschap. Kritisch kijken naar de inhoud doen we niet.

Terug naar die blote meiden. Op elkaar rollebollend: het zou leeftijdsadequaat gedrag zijn. Maar is leeftijdsadequaat altijd goed? Pesten is ook leeftijdsadequaat gedrag. (Wie wil nu niet zijn positie in de groep veiligstellen?) Maar vinden we het daarom goed? De peuter die alles van de tafel wil gooien, het kind dat vergeet naar links of rechts te kijken bij het oversteken of de puber die wil experimenteren met een biertje te veel of een sigaretje. Allemaal leeftijdsadequaat gedrag. Maar niet altijd veilig, verantwoord of verstandig. In dit geval is het ook nog relevant om je af te vragen wie eigenlijk heeft bepaald wat leeftijdsadequaat gedrag is, want ook daarover zullen de meningen verschillen.

Afkeuren of boos worden: die reacties zijn echt nergens voor nodig. Toch hoop ik dat de ouders van de meisjes en jongens die een ander vragen zich uit te kleden, volledig bloot op elkaars lichaam liggen of elkaar overal aanraken iets meer te bieden hebben dan slechts een grote glimlach. Iets dat te maken heeft met opvoeden: in gesprek gaan over (gezonde) seksuele nieuwsgierigheid, lichamelijke integriteit, groepsdruk, risico’s en grenzen.

De luizenmoeder liet deze week goed zien wat de algehele teneur van onze seksuele voorlichting geworden is. Het maakt de taak van de ouders alleen nog maar groter.

Tags voor dit artikel:

Gerelateerde artikelen

Deel dit artikel

  Naar boven