Wanneer zetten we die angst om het over liefde te hebben toch van ons af?

Vorige maand zagen ruim drie miljoen mensen de aflevering van De Luizenmoeder die volledig in het teken stond van seksuele voorlichting op school. Afgelopen week was de Week van de Lentekriebels, een themaweek waarin basisscholen lessen over seksualiteit geven. Genoeg redenen om te denken dat we in Nederland goed over seks praten. Toch is dat maar schijn.

Jaren geleden kwam ik als gezondheidswetenschapper terecht in het werkveld van de seksuele voorlichting. Daar zag ik dat wetenschappelijke kennis uit internationaal onderzoek naar seksuele voorlichting in Nederland niet werd toegepast.

De veel gebruikte onderbouwing voor de seksuele voorlichting - door de overheid uitbesteed aan Rutgers en Soa Aids Nederland - is onjuist. Ook merkte ik dat veel mensen zich niet prettig voelen bij de manier hoe we in Nederland over seks praten én dat onze voorlichting verre van neutraal is.

Maar wat me helemaal opviel, is dat er niet wordt gepraat over relaties en over liefde. Al die jaren en op al die ‘seks-congressen’ zijn die woorden niet gevallen. Praten over liefde is immers normatief, betuttelend, preuts of conservatief en dat is het laatste wat we willen zijn.

Zijn we in ons verlangen naar seksuele vrijheid bang geworden voor de liefde?

In de huidige seksuele voorlichting praten we klassikaal met kinderen over zelfbevrediging (‘ze kunnen het zo vaak doen als ze zelf willen’), we lachen om Dokter Corrie die een kutcake-workshop volgt en de voorlichting aan tieners behelst uitgebreide informatie over standjes en filmpjes van tieners die echt voor hun 18e ontmaagd willen zijn.

De Nederlandse voorlichting is een directe weerspiegeling van een vrijheidsstrijd die al ver achter ons ligt. Maar vertellen, vormen en voorlichten is niet hetzelfde als voordoen en forceren.

Seks is altijd relationeel en het is nodig dat we daarover gaan praten. Laat niet ook de hele #metoo-beweging dat zien? 

Toch wordt nu opnieuw gezegd dat we over seksueel plezier moeten praten. Maar hoe kan het centraal zetten van het eigen ik en het eigen seksuele plezier bijdragen aan een groter bewustzijn van de ander, van respect en van wederkerigheid? Sterker nog, we hebben ‘liefde’ vervangen door de woorden ‘consent’ en ‘toestemming’. De eerste app om die toestemming contractueel vast te leggen is er al: een digitale oplossing voor wat er analoog ontbreekt. 

Het wordt hoog tijd dat we onze angst om over liefde te praten loslaten. Doen we dat niet, dan raken we verstrikt in onze vrijheid door de angst haar te verliezen. Kijkend naar onze voorlichting kan ik niet anders dan concluderen dat dit al is gebeurd.

Deze blog stond in het Algemeen Dagblad op zaterdag 24 maart 2018.

Tags voor dit artikel:

Gerelateerde artikelen

Deel dit artikel

  Naar boven